آشنایی با دیکشنری ها و نکات مهم
- اطلاعات عمومی
- 8 شهریور 1405
دیکشنری (فرهنگ لغت) یکی از مهمترین ابزارهای یادگیری هر زبان است و نقش آن در مسیر یادگیری زبان انگلیسی، بسیار فراتر از «معنی لغت» میباشد. در حقیقت، یک دیکشنری خوب مانند یک معلم همیشه در دسترس است که میتواند گرامر، تلفظ، همنشینی واژهها و کاربرد صحیح کلمات را به شما نشان دهد.
دیکشنری تک زبانه ( Monolingual Dictionary ) :
دیکشنری تکزبانه، ترجمهٔ فارسی لغات را به شما نشان نمیدهد؛ بلکه معنی، کاربرد و توضیح هر کلمه را به زبان انگلیسی ارائه میکند. بنابراین، پس از خواندن توضیحات باید بتوانید مفهوم کلمه و معادل فارسی آن را متوجه شوید. برای مثال، اگر کلمهٔ car را در یک دیکشنری تکزبانه جستوجو کنید، ممکن است این توضیح را ببینید:
A four-wheeled road vehicle that is powered by an engine and is able to carry a small number of people.
با خواندن این تعریف متوجه میشویم که منظور از car وسیلهای نقلیه با چهار چرخ، موتور و ظرفیت حمل چند نفر است؛ یعنی «ماشین» یا «خودرو». دیکشنریهای تکزبانه معمولاً فقط معنی کلمات را ارائه نمیکنند. در آنها میتوانید اطلاعات مفید دیگری مانند تلفظ کلمه، شکل آوایی، نقش دستوری (اسم، فعل، صفت و …)، مثالهای کاربردی، ترکیبهای رایج کلمات (Collocations) و رسمی یا غیررسمی بودن آنها را نیز پیدا کنید.
استفاده از این نوع دیکشنریها در ابتدا ممکن است کمی دشوار به نظر برسد؛ زیرا باید معنی یک کلمه را با استفاده از کلمات انگلیسی دیگر درک کنید. اما با تمرین، بهتدریج وابستگی شما به ترجمهٔ فارسی کمتر میشود و یاد میگیرید مستقیماً به زبان انگلیسی فکر کنید. این موضوع در تقویت دایرهٔ واژگان، مهارت خواندن و درک بهتر کاربرد واقعی کلمات بسیار مؤثر است. دیکشنریهای تکزبانه معمولاً برای زبانآموزان سطح متوسط و متوسط به بالا مناسبتر هستند. اگر هنوز در سطح پایه هستید، میتوانید ابتدا از دیکشنری دوزبانه ( انگلیسی فارسی ) استفاده کنید و در کنار آن، برای لغات سادهتر، بهتدریج دیکشنری تکزبانه را نیز امتحان کنید.
دیکشنری دوزبانه (bilingual dictionary) :
دیکشنری دوزبانه، فرهنگ لغتی است که معنی واژهها را از یک زبان به زبان دیگر توضیح میدهد؛ برای مثال، در یک دیکشنری انگلیسی به فارسی، واژه انگلیسی را وارد میکنید و معادل یا توضیح فارسی آن را میبینید. این نوع دیکشنری معمولاً نخستین ابزار زبانآموزان فارسیزبان است؛ زیرا پیدا کردن معنی کلمات را سریعتر و سادهتر میکند. بااینحال، اگر از آن نادرست استفاده شود، ممکن است باعث شود زبانآموز فقط به «ترجمه کردن» عادت کند و درک عمیقی از کاربرد واقعی واژهها به دست نیاورد.
دیکشنری دوزبانه ابزار مفیدی است؛ اما باید بدانیم چه زمانی، برای چه کلماتی و به چه روشی از آن استفاده کنیم. دیکشنری انگلیسی به فارسی بیشتر برای زبانآموزان سطح مبتدی تا متوسط مناسب است؛ بهویژه زمانی که هنوز دایره واژگان انگلیسی محدود است و توضیحهای انگلیسیِ دیکشنریهای تکزبانه دشوار به نظر میرسد.
استفاده از دیکشنری دوزبانه در این شرایط مناسب است :
- تازه یادگیری زبان را شروع کردهاید.
- هنگام خواندن متن، تعداد زیادی واژه ناآشنا میبینید.
- میخواهید معنی اولیه یک کلمه را سریع متوجه شوید.
- در حال یادگیری واژگان پایه و پرکاربرد هستید.
- برای ترجمه یک متن عمومی به کمک نیاز دارید.
- هنوز نمیتوانید توضیح انگلیسی واژهها را بهراحتی درک کنید.
دیکشنری فنی چیست و چه زمانی به آن نیاز داریم؟
دیکشنری فنی یا تخصصی، فرهنگ لغتی است که واژهها و اصطلاحات مربوط به یک رشته یا حوزه مشخص را توضیح میدهد. این حوزه میتواند پزشکی، مهندسی، کامپیوتر، حقوق، اقتصاد، مدیریت، روانشناسی، آموزش زبان، معماری و دهها زمینه دیگر باشد. برای مثال، واژه network در زبان عمومی معمولاً به معنی «شبکه» است؛ اما در حوزههای مختلف، مفهوم دقیقتری پیدا میکند:
در فناوری اطلاعات: شبکه رایانهای
در کسبوکار: شبکه ارتباطی
در مخابرات: شبکه ارتباطات
در علوم اجتماعی: شبکه اجتماعی یا ارتباطات میان افراد
بنابراین، وقتی در حال خواندن یک متن تخصصی هستید، دیکشنری عمومی ممکن است فقط یک ترجمه کلی ارائه دهد؛ اما دیکشنری فنی به شما کمک میکند معنی دقیق واژه را در همان رشته و با توجه به بافت تخصصی متن بفهمید.
چه کسانی به دیکشنری فنی نیاز دارند؟
دیکشنری فنی برای همه زبانآموزان ضروری نیست؛ اما در موقعیتهای زیر بسیار مفید است:
- دانشجویانی که منابع درسی انگلیسی میخوانند.
- افرادی که مقاله علمی، پایاننامه یا کتاب تخصصی مطالعه میکنند.
- پژوهشگرانی که باید اصطلاحات رشته خود را دقیق درک کنند.
- مترجمان متون تخصصی.
- برنامهنویسان و فعالان حوزه فناوری که با مستندات انگلیسی سروکار دارند.
- پزشکان، مهندسان، مدیران، وکلا و متخصصانی که منابع بینالمللی مطالعه میکنند.
- زبانآموزانی که برای آزمونها یا دورههای تخصصی آماده میشوند.
برای نمونه، اگر در رشته آموزش زبان یا پژوهشهای آموزشی فعالیت میکنید، ممکن است با این اصطلاحها مواجه شوید:
motivation — انگیزش
learning strategy — راهبرد یادگیری
study habits — عادتهای مطالعه
achievement — پیشرفت یا دستاورد تحصیلی
questionnaire — پرسشنامه
data analysis — تحلیل دادهها
دانستن ترجمه فارسی این اصطلاحها مفید است، اما باید کاربرد دقیق آنها را نیز در متنهای علمی یاد بگیرید.
دیکشنری فنی برای ترجمه مقاله و پایاننامه
اگر در حال ترجمه مقاله یا نوشتن پایاننامه هستید، دیکشنری فنی ابزار مهمی است؛ اما بهتنهایی کافی نیست. برای رسیدن به ترجمه دقیقتر، بهتر است چند منبع را در کنار هم استفاده کنید:
- دیکشنری عمومی معتبر برای معنی پایه واژه
- دیکشنری تخصصی رشته مربوطه برای اصطلاحهای فنی
- مقالهها و کتابهای معتبر فارسی همان حوزه برای یافتن معادل رایج
- متنهای انگلیسی مشابه برای دیدن کاربرد واقعی اصطلاح
- جستوجوی عبارت کامل در منابع علمی برای بررسی ترکیبها و ساختارهای رایج
بهویژه در متنهای دانشگاهی، معادل جاافتاده در رشته اهمیت زیادی دارد. ممکن است یک ترجمه از نظر لغوی درست باشد، اما در ادبیات علمی آن رشته رایج یا پذیرفتهشده نباشد.
